Borba za državnost srpskog naroda u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini trajala je vijekovima. Stoga, da bi mogli razumjeti sadašnje stanje i status tog naroda, bila je primarna potreba prikazati u najmanju ruku repetitorij istorijskih događaja i procesa na tom prostoru u dužem periodu. Preispitivanje srpske zbilje u kontekstu prošlosti pokazuje koliko se politički, ideološki i ratni sukobi na ovim prostorima neprestano ponavljaju držeći društvo u okovima prošlosti. Zašto je to tako, odgovor bi mogli potražiti u poznatoj sintagmi da „narodi koji ne znaju svoju prošlost, osuđeni su da svoje greške ponavljaju“.

Nažalost, to često nisu shvatili predvodnici srpskog naroda pa su ih ponavljali, a koje su ih dakako skupo koštale. Čitava istorija srpskog naroda u Bosni i Hercegovini i Hrvatskoj satkana je od negativnih iskustava. Među prvima na Balkanu na udaru Osmanlijske imperije našao se srpski narod. Gubitkom države i padom pod tursku vlast došlo je do pomjeranja srpskog stanovništva prema sjeveru i zapadu uz bespoštednu i beskompromisnu borbu, stradanje i ugnjetavanje. Prema profesoru Miloradu Ekmečiću vrijeme turske okupacije ostavilo je dubok pečat kod svih naroda Balkana. „Kod Srba je istorija bila stalan i mukotrpan napor da se očuva svoj identitet. Do potkraj XV vijeka „Srbi su bili organski dio Evrope. Sa turskim osvajanjem oni postaju deo drugačijeg sveta u kom je odmicanje vremena bilo sporije, a postignuta ostvarenja izgledala nepromenjiva i dugoročna.“ Iako je kod srpskog naroda bilo prilično izgrađena nacionalna dimenzija (pripadnost srpskoj državi) gubljenjem državnosti u stalnoj i neprestanoj borbi u dugom nizu godina ona je dijelom nestajala. To se naročito odnosi na imućnu bosansku vlastelu i seljačke mase koji su mijenjali vjeru (pravoslavlje) i prelazili u islam, u cilju zadržavanja svoje pozicije i favorizovanja od strane Turaka.

Za čitavu knjigu, kliknite ovdje.